دکتر "حسین علایی" استاد دانشگاه امام حسین در ادامه نشست در پاسخ به این پرسش که "اگر رفتار روسیه را در قبال ایران یک تغییر واقعی بدانیم، واکنش این کشور در فضای جدید به خصوص در مورد اس 300 چگونه باید باشد؟" گفت: در حوزه نظامی ایران به روسیه نیاز ندارد، بنابراین لغو اس 300 هیچ مسئله ای را در ارتباط با قدرت دفاعی کشور به وجود نمی آورد. روس ها به غیر از ایران بازاری را برای اس 300 ندارند، چون سایر کشورها به دنبال این سامانه دفاعی نیستند.

علایی گفت: باید این موضوع را پذیرفت که روسیه بر اساس منافع ملی خودش عمل می کند، روسیه برنامه ای را برای چند سال آینده خودش ترسیم کرده که این برنامه افزایش جایگاه بین المللی مسکو و همچنین حل مسائل اقتصادی در حوزه سرمایه گذاری و فناوری است.

وی افزود: بنابراین روسیه در این حوزه ها رفتار خود را به ایران ترجیح می دهد و اگر تهران به این واقعیت نگاه کند، مسکو را در حد خود می بیند زیرا روسیه در حال حاضر ابرقدرت نیست، این کشور همسایه ایران است و تهران نیاز دارد تا روابط متوازنی را با مسکو در مسائل خود در حوزه دریای خزر، مسائل مربوط به انرژی و در حوزه رفتارهای بین المللی در رقابت با آمریکا ایجاد کند.

این استاد دانشگاه امام حسین گفت: نکته دیگر اینکه روسیه ظرفیت های اقتصادی فراوان برای ایران ندارد و ظرفیت های همکاری مسکو با تهران در حوزه های خاص است. همچنین مبنای رفتار ایران باید منافع ملی باشد و این کشور می تواند از فرصت نزدیک شدن به روسیه که به معنای دوری تهران از غرب تلقی می شود، استفاده کند.

"بهرام امیر احمدیان" کارشناس مسائل روسیه نیز در این باره گفت: به نظرم روسیه یکی از عوامل مهم تخریب روابط ایران با غرب است و مادامی که این کشور به کشورهای غربی نزدیک نشده باشد، مسکو این رفتار را با تهران خواهد داشت و روابط نزدیک ایران با غرب زمانی روی می دهد که بتوانیم موضوع پرونده هسته ای را حل کنیم.

"محمود شوری" نیز دراین باره افزود: هیچ دلیلی وجود ندارد که روسیه را به سمت دشمنان خود سوق دهیم، متاسفانه طول 30 سال انقلاب اسلامی ایران این کار را بسیار انجام دادیم. در واقع روس ها اگرچه نقش سازنده ای برای این کشور ندارند، اما نقش تخریبی بسیار مهمی می توانند برای ایران داشته باشند.

وی گفت: باید از طریق مذاکره پیوندهای خود را با روسیه معنادار و قابل فهم کنیم و در عین حال دیپلماسی قوی را با این کشور داشته باشیم و نباید از موضع ضعف با روس ها برخورد کنیم.

"حسن بهشتی پور" نیز در این رابطه تاکید کرد: نباید همان رفتاری را که در روابط با آمریکا داریم، با روسها نیز داشته باشیم. ایران باید یک رابطه منطقی با روسیه به عنوان یک کشور همسایه داشته باشد. باید دیپلماسی را فعال کنیم، در نوع نگرش خود با روسها تغییری ایجاد کنیم و نباید مسکو را به سوی همسویی و نزدیک شدن به غرب سوق دهیم.

وی افزود: دوم اینکه ایران باید وزن سیاسی خود را با روسیه در دو جهت افزایش دهد. یکی اینکه باید به روسها نشان داد که نمی تواند ایران را به دلیل منافع خود نادیده بگیرد و دیگر اینکه تهران باید نشان دهد در عین حال که می خواهد با روسیه رابطه داشته باشد باید یک بازنگری را در روابط خود با اتحادیه اروپا، آمریکا، چین، هند، ژاپن و تمام دنیا انجام دهد.

این کارشناس مسائل روسیه تاکید کرد: همچنین ایران می تواند به روسیه نشان دهد در مواردی که در سیاست های روسیه تاثیر گذار است، می تواند از اهرم فشار استفاده کند، چنانچه در حال حاضر مناسبات جمهوری اسلامی ایران با گرجستان می تواند بر مناسبات تهران با مسکو تاثیرگذار باشد.

این کارشناس مسائل بین الملل گفت: یکی از شرایط رقابت همکاری است اما زمانی همکاری صورت می گیرد که ایران بتواند در فضای همکاری قرار بگیرد و این فضای همکاری در صورت تمایل مسکو به گسترش مناسبات با تهران ایجاد می شود اما در شرایط فعلی روسیه در پی تعامل با ایران نیست.

وی افزود: اگر روابط کشورهای اروپایی ها و ایران بهبود یابد، بلافاصله فناوری تولید گاز وارد این کشور می شود و برای ارتقای ظرفیت خود باید با اروپایی ها، آمریکایی ها و غربی ها رابطه متوازن برقرار کنیم.

بهشتی پور نیز گفت: ایران باید کارهای مهمی را در دو یا سه مورد انجام دهد که یکی از این موارد مصرف درست گاز در کشور و پرداخت پول واقعی گاز از سوی مردم ایران است که در اینصورت کاهش چشمگیری را در مصرف گاز خواهیم داشت.

وی افزود: اگر مناسبات ما با غرب تا ابد تیره باشد، قطعا زمینه ای برای سرمایه گذاری نداریم و انتقال گاز به دلیل سهل الوصول بودن به مراتب راحت تر از نفت است.

بهشتی پور در پاسخ به این پرسش که "آیا روسیه همچنان خواهان تاثیرگذاری در روند خاورمیانه است؟" گفت: روسیه همیشه مایل به نقش آفرینی در خاورمیانه بوده است، اما تاکتیک های این کشور در مناطق مختلف متفاوت بوده است.

وی افزود: در چهار یا پنج سال گذشته روس ها مرتب با مسئولان ایرانی در ارتباط بودند تا از طریق این کشور همکاریهای مشترکی را در مسائل لبنان، عراق و افغانستان انجام دهند.

این کارشناس مسائل روسیه گفت: اگر سیاست روسیه را در ارتباط با خاورمیانه یک کلیت در نظر بگیریم نگاه روابط تهران با مسکو زیرمجموعه ای از سیاست روسیه در ارتباط با خاورمیانه است که در آن هم همکاری تعریف شده است و هم تعارضاتی وجود دارد یعنی اینکه تهران یک سری منافع و مسکو منافع دیگری را دنبال می کند اما نقاط اشتراک آنها بسیار نزدیک به هم است.

وی با اشاره به اختلافات موجود میان آمریکا و رژیم صهیونیستی گفت: بحث ها و تعارضاتی که میان واشنگتن و تل آویو وجود دارد، بحث های واقعی است نه صوری.

بهشتی پور همچنین گفت: روسیه اخیرا نگاه بین المللی و منطقه ای خود را به خصوص در ارتباط با ایران تغییر داده است. در عین حال روسیه به دنبال برقراری روابط نزدیک با سوریه، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر است.